ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
343
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
و اين كم « 1 » بوذ و لكن ياذ كنم و بيشتر كشنده بوذ و بسكته و فالج « 2 » و درنك ندهذ مر علاج كردن را . فامّا ضعيفى دل و قوّت دل كى ضعيف كردذ يا غشى آرذ يا خفقان اكر خفقان آرذ « 3 » يا كرم بوذ يا سرد و علامات خفقان سرد آن بوذ كى كرمى نبوذ و نبض سريع نبود « 4 » دل بطبد و سست شوذ مردم و از باى بيفتذ و بوذ كى غشى افتد از بس خفقان و علاج وى دوا المسك بوذ و معجون مثروديطوس « 5 » و اين دارو نيز منفعت كند صفت وى « 6 » مصطكى و دارجينى و قرنفل و داربلبل و سيسنبر و بلنكمشك و بادرو « 7 » . خشك و بادرنج بويه « 7 » و ساذه هندى و كشنيز خشك و سبندان از هر يكى يك درم سنك بسدّ و كهربا و مرواريذ ناسفته و طباشير از هر يكى نيم درم سنك مشك تبّتى « 8 » دانك سنك اينهمه را جمع كند كوفته و بيخته و بدان انكبين كه از هليلهى « 9 » پرورده آمذه - بوذ « 9 » بياميزذ و كر اين « 10 » انكبين نيابد يك كف امله و يك كف هليله سياه هر دو بجوشانذ با آب تا قوّت كيرذ نيك ، باز بكيرد ازين آب جهار بهره و انكبين يك بهره بجوشانذ تا آب بروذ و انگبين بماند آنكاه اين داروها را با وى جمع كند جنانك يك بهره دارو بوذ و يك بهره انكبين « 11 » و بمالذ بر سينه روغنهاء كرم خوشبوى جن روغن بان و غاليهء مشكين و بخور كند از مشك و عنبر و عود خام و شراب « 12 » بفزايذ و لهو بفزايذ و هر جامهاى كببوشذ بمشك آلوذه بوشذ بخاصه جامه خواب و غذا كوشتآبه
--> ( 1 ) - ب ه : و تن كرم ، خ ( 2 ) - ف : و بفالج . ب ه : افزوده . باشد ( 3 ) - ب ه : دو نوع بود ( 4 ) - ب ه : بوذ ، خ ( 5 ) - ف : مطروديطوس ( 6 ) - ف : « صفت وى » ندارد ( 7 - 7 ) - ف : و حسك و باذرنك بوى ( 8 ) - ف : افزوده . يك ( 9 - 9 ) - ف : بيرون آمذه بوذ . ( 10 ) - ف : « اين » ندارد ( 11 ) - ب ه : هر روز يك درمسنك بخورد ( 12 ) - ب ه : خوردن